Stel een vraag
Tuinwebwinkel XXL, Tuinplanten en tuinartikelen online
Adelahof 5
4033 HC Lienden
Tuinwebwinkel XXL, Tuinplanten en tuinartikelen online
Tuinwebwinkel XXL, Tuinplanten en tuinartikelen online
Adelahof 5
Lienden
wandervanlaartuinontwerp.nl
Kunnen wij u helpen? Stel een vraag

Groentezaden

0.a. zaden van de Aardbei, Ananaskers, Andijvie, Artisjok, Asperge, Aubergine, Augurken, Biet of Kroot, Bindsla, Bloemkool, Boerenkool, Broccoli, Brussels Witlof, Chinesekool, Courgette, Groenlof, Kardonzen, Kervel, Knolselderie, Komkommer, Koolraap, Koolrabi, Kropsla, Krulsla, Meloen, Molsla, Okra, Palmkool, Paprika, Pastinaak, Peper, Peterselie, Pluksla, Postelein, Prei, Raapsteel, Rabarber, Radijs, Ramenas, Rapen, Red Salad Bowl, Rodekool, Roodlof, Rucola, Savooiekool, Schorseneer, Selderie, Snijbiet, Snijmoes, Snijselderie, Snijsla, Spinazie, Spitskool, Spruitkool, Suikermaïs, Tomaten, Tuinkers, Uien, Veldsla, Venkel, Wintersquash, Wittekool, Wortelen, Zucchini.

Waarom groentezaden en andere zaden aanschaffen?

Een ding zult u zich waarschijnlijk niet realiseren, zaden verschaffen u een enorme hoeveelheid plezier die u op geen andere wijze kunt krijgen. De meeste groenten groeien eenvoudig op vanuit zaad. Het eerste plezier is het uitzoeken en kopen uit het omvangrijke en kleurrijke assortiment. Maar het mooiste is natuurlijk de bevrediging die men ervaart om zo’n klein pakje zaadjes te veranderen in een grote hoeveelheid bloemen of in de overvloed van groenten. Dan is er een gevoel van trots. De trots om te realiseren dat u nu een echte tuinder bent. Niet slechts iemand die plantjes plant.

Wat hebben groentezaden nodig?

Water
Dit is één van de belangrijkste factoren, die de levensprocessen binnen het zaad op gang brengen. Het zaaibed dient vochtig te blijven. Regelmatige controle is geboden. Ook wanneer u binnen zaait dient u goed op de vochtigheid van de grond te letten. Dus!, regelmatig vochtig houden van het zaaisel is essensieel. Te veel vocht geeft kans op bodemschimmel aantasting van het zaad.

Zuurstof
Zaden zijn levende dingen. Ze moeten kunnen ademen. Op zware grond, zoals kleigrond is toevoeging van zand noodzakelijk. Lichte zandgrond houdt geen vocht vast, daarom is toevoeging van veengrond of compost aan te bevelen. In een perfecte wereld zou dit alles niet nodig zijn. Helaas is grond zelden perfect, zodat hulp nodig is. Zorg dus voor een luchtige (zuurstofrijke) grond.

Warmte
Vele zaden zullen het gehele jaar ontkiemen, behalve tijdens de koude wintermaanden. Sommige soorten hebben warm zomerweer nodig. Het hangt af van de temperatuur die het zaad nodig heeft, wanneer gezaaid kan worden. Informatie over de juiste zaaitijd vindt u op elk pakje zaden. Houdt u zich hieraan. Vroeger zaaien kan alleen teleurstelling geven.!

Zaaien

Er bestaat een verschil tussen binnen zaaien, in een verwarmde hobbykas of huiskamer, en tussen zaaien in de vollegrond buiten. Van beide zaaimethodes geven wij u een beschrijving.

Groentezaden Binnen zaaien:
Met binnen zaaien, bedoelen we het zaaien in een zaaibakje in bijvoorbeeld de huiskamer of in een verwarmde hobbykas. Dit noemt men: zaaien onder “warm” glas. Het voordeel van binnen zaaien is, dat u er al vroeg mee kunt beginnen. De zaden voor binnenzaai zijn veelal de soorten met een lange teeltperiode en/of subtropische soorten. Het zaaibakje vult u met zaaigrond. Dit is een mengsel van 3 delen potgrond en 1 deel scherpzand. Zaai- en stekgrond kunt u veelal kant en klaar kopen bij de groene vakhandel.
Zodra u de zaden hierin uitgezaaid heeft, moet u er een dun laagje scherpzand overheen strooien. Hierdoor voorkomt u een aantasting door bodemschimmels. Het zaaisel nu licht aandrukken en met een plantensproeier ligt bevochtigen. Sommige zaden, zoals bijvoorbeeld radijs en tuinkers kiemen al binnen enkele dagen. Het zaaibakje dekt u vervolgens af met een glasplaatje. Vanwege condens dient u het glasplaatje regelmatig te draaien. Let er wel op, dat de zaaigrond niet uitdroogt.

Tip!
Om ontkiemingsproblemen te voorkomen kunt u ook in puur scherpzand zaaien. Vul het zaaibakje met scherpzand. Scherpzand is steriel en bevat geen bodemschimmels die in potgrond of zaai-stekgrond nog wel eens voorkomen. Houd het scherpzaad goed vochtig en zet het zaaigoed zo warm mogelijk weg. Op deze manier kunt u zekerder zijn van een goede ontkieming en opkomst.

Totdat de zaadjes kiemen, moet het bakje bij een temperatuur van minimaal 18 ºC of meer worden weggezet. Let erop dat er voldoende ventilatie is door een spleetje tussen de glasplaat en het bakje vrij te houden (bijvoorbeeld door middel van een houtje of lucifer ertussen), anders kunnen de ontkiemende zaadjes gaan beschimmelen. Zodra de zaadjes kiemen, moet de glasplaat worden verwijderd. De kiemplantjes moeten nu bij een temperatuur van zo’n 15 ºC in het licht worden gezet. Met directe zonnestraling moeten we echter oppassen, omdat die de tere plantjes kan beschadigen. Zodra aan de kiemplantjes echte blaadjes verschijnen, kunt u ze in de tuin uitplanten. De meeste soorten worden eerst nog verspeend voordat we ze buiten kunnen uitplanten. Met verspenen wordt bedoeld het overzetten van de plantjes in een ander zaaibakje of potje op een grotere onderlinge afstand, ongeveer 5 cm. Het doel hievan is het verkrijgen van een sterker wortelgestel.

Tip!
Maak gebruik van een verwarmd kweekkasje, hiermee is eenvoudig een bodemtemperatuur van 20 ºC te realiseren en dit komt uw zaaisel zeker ten goede en zal uw kans van slagen doen toenemen.
Bij het verspenen maakt u met een verspeenstokje een gaatje in de aarde. Hierin plant u het plantje en drukt u de aarde vervolgens licht aan. Na enige tijd kunt u de plantjes buiten uitplanten. Voordat u ze van binnen naar buiten zet, dient u een week achtereen dagelijks de plantjes wat langer buiten te zetten, zodat ze aan de weersomstandigheden kunnen wennen. Dit proces noemt men afharden.

Groentezaden buiten zaaien:

Teeltplan/Vruchtwisseling
Een goed teeltplan is onontbeerlijk. Om te voorkomen dat de grond uitgeput raakt, moet u elk jaar vruchtwisseling toepassen. Hiermee wordt bedoeld, dat u op een stuk grond elk jaar een ander gewas moet telen. Teelt u namelijk vaak dezelfde groenten achtereenvolgens op dezelfde plaats, dan raakt de grond uitgeput. Om te weten waar u vorig jaar welke groenten geteeld heeft, kunt u het beste er een notitie van maken. Dit noemen we een teeltplan. Nadat u uw keuze heeft bepaald, moet u de geselecteerde groenten in vier groepen verdelen.

Onderstaande groepen dient u steeds wisselend te zaaien.

* BLADGROENTEN
Zoals sla, spinazie, kool en andere groenten, waarvan de bladeren worden gegeten, maar ook
bloemkool, knolselderij en prei.

* WORTELGROENTEN
Zoals bieten, wortelen, koolrapen en andere groenten, waarvan de wortels worden gegeten, ook aardappelen.

* PEULVRUCHTEN
Zoals bonen, capucijners, erwten en peulen.

* VRUCHTGROENTEN
Zoals komkommers, tomaten, augurken en pompoenen.

Grondbewerking
Voordat we gaan zaaien moeten we eerst voor goede grond zorgen. De grond is goed als deze luchtig en niet vochtig is. Het overtollige water moet snel kunnen afvloeien. De grond moet een steek van een spade diep (25 à 30 cm) worden omgespit. Tegelijkertijd met het omspitten, kunt u de grond losser maken. Zandgrond mengt u met tuinturf, bladaarde of organische mest. Voor kleigronden kunt u het beste tuinturf nemen.

Kleigrond dient u bij voorkeur voor de winter om te spitten, zandgronden erna. Bij het zaaien buiten kunnen we onderscheid maken tussen het zaaien onder glas of in de vollegrond.

Zaaien onder glas (niet verwarmd / onder ‘koud’ glas). Met “onder glas” bedoelen we:
* een kist met een glasplaat (platte bak)
* een onverwarmde hobbykas
* een plastic kweektunnel
* Meestal zaaien we onder glas breedwerpig om daarna direct te oogsten of uit te planten
(zie tevens onder: Zaaien in de vollegrond.)

Groentezaden zaaien in de volle grond

Op een zaaibed
Een zaaibed heeft meestal kleinere afmetingen. Bijvoorbeeld 1 x 1 meter.
U strooit de zaden zo gelijk mogelijk uit. Dit noemt men breedwerpig zaaien. Na opkomst plant u de plantjes uit op hun uiteindelijke plaats van bestemming. Op de verpakking staat aangegeven op welke afstanden dit het beste kan gebeuren. Met de vermelding 40 x 30 cm wordt bedoeld: een afstand tussen 2 rijen van 40 cm, en een afstand tussen 2 plantjes van 30 cm.

Direct ter plaatse
Dit kan op twee manieren, namelijk breedwerpig of op regels. Met een uitzaai op regels wordt bedoeld dat u de zaden in een van te voren getrokken geultje uitstrooit.

Voor de uitzaai ter plaatse gelden de volgende vuistregels:
* Fijn zaad erg ondiep zaaien of zelfs gewoon boven op de grond.
* Grover zaad iets dieper, maar nooit dieper dan 1 à 2 cm.

Bij uitzaai onder glas of vollegrond dient u de grond altijd licht aan te drukken, bijvoorbeeld met de achterkant van een spade, zodat u altijd een gesloten zaaibed heeft. Ook een voorzichtige watergift met een gieter is onmisbaar.

Als er te veel plantjes bij elkaar staan, moet u deze uitdunnen. Dat wil zeggen dat u er een aantal plantjes tussen uit trekt. Deze plantjes kunt u eventueel daarna opnieuw op de gewenste afstand uitplanten.

Als het groentezaad niet kiemt!

Was het weer misschien niet gunstig?
Slechte weersomstandigheden kan de tuinier omzeilen door het zaaibed met plastic, vezelvlies of folietunnels af te dekken. Nog beter is het natuurlijk om dit materiaal al twee weken voor het zaaien over het bed aan te brengen, zodat de grond al wat op temperatuur kan komen. Want koude en natte grond hebben vaak tot gevolg dat het zaad verrot.

Heeft u de juiste zaaiperiode gekozen?
Als er op het zakje ‘voorjaar’ als zaaitijdstip staat, dan wordt er gewoonlijk niet de kalendertijd mee bedoeld, maar het voorjaarsweer. Als u in maastricht woont, kunt u dan ook eerder zaaien dan uw collega in Pieterburen.

Werd de juiste zaaidiepte in acht genomen?
Het meeste zaad kiemt het beste bij een dunne bedekking met grond; maximaal twee tot drie maal de dikte van het zaad. Te diep gezaaid zaad en dichtgeslagen grond belemmeren een onvoldoende kieming. Het zaad ontbreekt het dan aan het benodigde licht en aan lucht.

Had het groentezaad voldoende vocht om op te nemen?
Ook de droge grond is slecht voor het zaad. Als het lang niet geregend heeft, moet er voor en na het zaaien, totdat de kiemplanjes goed opkomen, worden gesproeid. Voorzichtig sproeien, anders spoelt het zaad weg!

Zijn dieren de boosdoeners?
Ook dieren kunnen de tuinier behoorlijk dwarszitten. Vogels, slakken en muizen zijn gek op de lekkere zaadjes en boterzachte kiemblaadjes. Met afschikmiddelen, biervallen en muizenvallen worden deze ongewenste gasten bestreden.

Heeft het zaad al wel lang genoeg gelegen?
Ja, ook het ongeduld speelt de hobbytuinder vaak parten. Vergewis u er eerst van, voordat u de hark ter hand neemt om het bed een andere bestemming te geven, of het zaad al voldoende tijd gehad heeft om te kiemen.

Benodigde kiemtijd van groentezaad buiten:

Soort groente (cijfer is aantal dagen*)

augurken 9
bloemkool 8
boerenkool 8
broccoli 8
erwten 10
kalebassen 7
koolrabi 7
kropsla 7
nieuwzeelandse spinazie 10
peterselie 30
radijs 6
rammenas 6
rode bieten 13
rode kool 8
selderij 8
slabonen 14
snijbonen 14
spruiten 8
suikermaïs 9
tuinbonen 21
uien 14
witlof 9
wortelen 16
zomerspinazie 10

* Deze opgaven zijn gemiddelden, uitgaande van optimale bodemomstandigheden en prima zaadgoed.

Lees meer
Lees minder