Stel een vraag
Tuinwebwinkel XXL, Tuinplanten en tuinartikelen online
Adelahof 5
4033 HC Lienden
Tuinwebwinkel XXL, Tuinplanten en tuinartikelen online
Tuinwebwinkel XXL, Tuinplanten en tuinartikelen online
Adelahof 5
Lienden
wandervanlaartuinontwerp.nl
Kunnen wij u helpen? Stel een vraag

Vaste planten

Vaste planten zijn niet-verhoutende, meerjarige planten die meestal in de herfst bovengronds afsterven en in het voorjaar weer uitlopen. Maar er worden ook steeds meer groenblijvende vaste planten in de tuin toegepast. Die geven dus ook in de winter nog kleur aan de tuin!

Hoe moet ik vaste planten snoeien?

In het voorjaar moet de nieuwe groei alle ruimte krijgen. Knip alle dode plantenresten van het vorige jaar weg en ruim die dode plantenmassa op, pas wel op dat je de nieuwe scheuten niet beschadigt! Later in het jaar kunnen uitgebloeide bloemen worden weggenomen. Snoei vaste planten altijd van onderaf, dat geeft het mooiste resultaat.

Wanneer kan ik vaste planten afknippen?

De afstervende massa stengels en blad van vaste planten zorgt voor winterbescherming van het hart van de plant en de wortels daaronder. Laat je dat in de winter zoveel van de afstervende mass stengels en bladeren zitten/liggen dan hoef je niet voor extra winterbescherming te zorgen. Bovendien overleeft er van alles in die relatief warme laag, wat het milieuvriendelijk tuinieren ten goede komt! Maar als het afstervend loof ook groenblijvende planten bedekt, kunnen die daaronder stikken. In dat geval moet je de bladermassa dus wel opruimen en dan ook voor een beschermend laagje compost of potgrond boven en rondom de gekortwiekte planten zorgen.

Knip vaste planten terug na de eerste bloei

Sommige vroegbloeiende vaste planten (Lupine, Trollius, Alchemilla e.d.) zullen opnieuw gaan bloeien als de planten na de eerste bloei direct worden teruggeknipt. Het wegnemen van uitgebloeide bloemen verlengt bij nog veel meer soorten de bloeiduur. Doe dat natuurlijk niet als ze na de bloei mooie zaaddozen en dergelijke vormen.

Bewerk de bodem voordat je aan de slag gaat!

Vaste planten groeien in de natuur in de meest uiteenlopende omstandigheden. De vaste planten die in uw tuin zijn toegepast, zijn speciaal gekozen voor de plekken waar ze staan. Ze zullen het daar goed doen als u tijdig water geeft, mest en de planten het kleine beetje zorg en aandacht geeft waar ze om vragen. Sommige vaste planten werken zich op hun wortels omhoog (ze drukken zich uit de grond). Plant ze weer stevig in als u dat constateert. Wanneer u de grond regelmatig van de nodige voedingsstoffen en organisch materiaal voorziet, zal de bodem weinig problemen geven. Mits ook de drainage in orde is. Raadpleeg een vakman bij herhaaldelijk terugkerende wateroverlast. Mogelijk is er dan iets met de ondergrond niet in orde.

Vergeet niet uw vaste planten te bemesten

Veel vaste planten hebben voldoende aan een goede jaarlijkse basisbemesting in het voorjaar. Voeg de jaarlijkse basisbemesting direct toe wanneer u de planten van de oude groeiresten heeft ontdaan. Vooral lang werkende (organische) mest is daarvoor zeer geschikt. Later in het jaar kunt u zo nodig een extra groeistoot geven met snelwerkende kunstmest.

Moet ik vaste planten scheuren/verjongen?

Vaste planten onttrekken vaak vrij snel de voor hun ontwikkeling benodigde voedingsstoffen aan de grond (mergelen die uit) en ze verouderen meestal sneller dan bijvoorbeeld heesters. Bij polvormende soorten is vaak goed te zien dat het hart na enkele jaren minder groeit en dat alleen de randen van de pol krachtige nieuwe groeistengels opleveren. Als u dat ziet, is de plant aan verjonging toe. U kunt dan meteen ook de bodem verbeteren. Haal de plant met zijn wortelkluit uit de grond, trek, snij of steek de jonge randdelen weer apart in. U kunt dan gelijkertijd de compositie weer herstellen of verbeteren.

Vaste planten hebben water nodig

Gebruik bij vaste planten een sproeier die u minimaal één uur op dezelfde plek laat staan. De grond bij de wortels moet goed nat worden. Sproei steeds bij aanhoudende droogte. Geef pas ingeplante exemplaren de eerste weken om ze goed te laten bewortelen. Sproei met een fijne straal. ’s Avonds sproeien spaart water (minder verdamping), maar kan ook de kans op schimmelaantastingen vergroten, doordat het blad langer nat blijft. Gebruik bij enkele planten een gieter. Moet u vaak en veel water geven, dan is een tuinslang met verplaatsbare sproeier of zelfs een vakkundig aangelegd (automatisch) vast watergeefsysteem met sproeiers en vernevelaars ideaal.

TIP: Wanneer nieuw aangeplante vaste planten beginnen te groeien kunt u stoppen met intensief water geven!

Als de vaste planten in het najaar zijn aangeplant, zouden ze ’s winters water tekort kunnen komen. De kluit kan namelijk droog vriezen bij vorstperiodes. In dat geval moet u de nieuwe planten gewoon wat extra water geven.

Bescherm uw vaste planten in de winter

Normaal gesproken zijn de bij of door u toegepaste vaste planten voldoende winterhard en zullen ze bij normale behandeling onze winters prima overleven. Mocht extra bescherming nodig zijn, dan kan dat met een tijdelijke laag tuinvlies. Planten die voor de winter kaal geknipt zijn, hebben een extra laagje mulch, potgrond of iets dergelijks boven en rond de wortels nodig. Druk planten die zich uit de grond gewerkt hebben weer goed aan.

CHELSEA CHOP

(Het toppen van vaste planten)
In Engeland is 'doing the Chelsea Chop' een begrip. Spreek ’chop’ (’tsjop!’) hardop uit en je begrijpt meteen dat het een bezigheid is waar een mes of zelfs een bijl aan te pas komt. De toevoeging ’Chelsea’ is een ezelsbruggetje om het tijdstip te onthouden (eind mei, zodra de tuinshow in Chelsea is afgelopen) waarop je vaste planten kunt ’choppen’, oftewel: een kopje kleiner maken. Al moet je dat kopje nogal ruim nemen, want in de praktijk worden de planten minstens met de helft terug geknipt.

Het gaat om een aantal vaste, in de zomer bloeiende planten. Als je die tussen half mei en de langste dag (21 juni) kortwiekt, bloeien ze later én rijker. De planten blijven bovendien lager en bossiger dan planten die ongehinderd hun gang mogen gaan.

Het terug knippen gebeurt niet alleen om de bloei uit te stellen en de plant bossig te houden, maar ook om gezondheidsredenen. Veel planten zijn gevoelig voor meeldauw. Wanneer je die in het late voorjaar met de helft terugknipt en daarna van water en mest voorziet, lopen ze opnieuw uit en krijgt meeldauw voorlopig geen kans.

Of neem herfstasters, die vaak last hebben van mijten. In het voorjaar nestelen die zich in de stengel toppen, die daardoor misvormd raken. Door de asters terug te knippen, raak je de mijten kwijt. Bijkomend voordeel: de afgeknipte stengels bloeien rijker, doordat ze zich na het knippen vertakken.

Ben je, net als ik, zo’n slapjanus van een tuinier die het eng vindt om de snoeischaar in vaste planten te zetten, begin dan voorzichtig met een paar tegelijk.

Engelse kwekers doen dat met floxen al sinds mensenheugenis. Ze knippen de floxen om en om terug, de ene stengel wel en de andere niet. En zorgen zo voor een gespreide bloei, omdat de afgeknipte stengels uiteraard later bloeien dan de niet afgeknipte.

Knipangst is ook te overwinnen door je, terwijl je de schaar in de stengels zet, te concentreren op de vele voordelen van zo’n behandeling. Al deze planten bloeien in juli, midden in de vakantietijd.

Kom je lekker uitgerust terug uit Frankrijk, tref je een kleurloze tuin aan omdat alles is uitgebloeid. Die teleurstelling kun je jezelf besparen door de planten voor 21 juni terug te knippen. Je zult zien: op de eerste werkdag na de vakantie beginnen ze allemaal tegelijk te bloeien.

Voordelen op de langere termijn zijn er ook, want over een paar maanden hoef je die lange slappe lijzen niet meer op te binden. Of, als je dat toch al niet deed, bang te zijn dat ze bij het eerste het beste herfststormpje omvallen.

Welke planten zijn geschikt?
Vaste planten die in aanmerking komen voor het zo genaamde ‘Chelsea Chop’ zijn onder andere:

  • Nepeta
  • Aster
  • Monarda
  • Echinacea
  • Artemisia
  • Phlox
  • Helianthus
  • Rudbeckia
  • Lupinus
  • Alcea

Direct na de bloei snoeien

Vaste planten die na de bloei direct gesnoeid kunnen worden (dit bevorderd een goede nabloei) zijn onder andere:

  • Nepeta
  • Astrantia
  • Digitalis
  • Campanula
  • Penstemon
  • Delphinium
  • Salvia
Lees meer
Lees minder